Josef Pinkus

Przemysłowiec
26.10.1829 09.01.1909 Nysa

Biografia

Josef Pinkus pochodził z rodziny żydowskiej. Jego ojcem był Chajim (Chaim, Heiman) Pinkus, a matką Blümele (Dorothea) Proskauer. W 1843 wyjechał z Nysy do Prudnika, gdzie został uczniem w fabryce włókienniczej Samuela Fränkla, późniejszej firmy Frotex. Zgodnie z tradycją, praktykanci wykazujący solidność i chęć poślubienia córki właściciela byli włączani do rodziny. 18 sierpnia 1856 Josef Pinkus poślubił Augusta Fränkel.

3 grudnia 1857 urodził się ich pierwszy potomek – Max. 14 września 1858 urodził się Ernest Leopold, który zmarł w wieku pięciu lat na wodogłowie. Kolejną córką była Olga, urodzona w 1861, która zmarła w 1865, a ostatnim dzieckiem była Hedwig, która w 1883 poślubiła późniejszego noblistę Paula Ehrlicha.

W 1864 firmę przekształcono w Die Offene Handelsgesellschaft S. Fränkel. Współudziałowcami firmy tworzyli trzy grupy robocze: pierwszą Josef Pinkus i Albert Fränkel, drugą Abraham Fränkel, a trzecią Emanuel i Hermann Fränkel. W razie emerytury lub śmierci któregoś z nich, jego miejsce zajmował inny członek rodziny, a część udziałów wzrastała proporcjonalnie do stażu pracy.

Pinkusowie zajmowali małe mieszkanie. Następnie przeprowadzili się na Victoria Platz, a w 1873 rodzina zamieszkała w willi przy ul. Piastowskiej 26, w której obecnie mieści się Zespół Szkół Medycznych, wybudowaną przez Josefa Pinkusa i Emanuela Fränkla. Pokoje wypełnione były japońskimi brązami, fajansami, chińskimi naczyniami, dziełami starej sztuki tkactwa i hafciarstwa. Josef Pinkus kolekcjonował również śląskie cyny i szkła oraz przedmioty kultu religijnego, przede wszystkim wyroby złotnicze. W domu Pinkusów przyjmowano ważnych gości, związanych najczęściej z interesami prowadzonymi przez Josefa. Wizyty złożyli m.in.: kardynał Georg von Kopp, minister von Hammerstein oraz późniejszy feldmarszałek Haeseler.

Oprócz pracy w zakładach S. Fränkel, Josef poświęcał się działalności w sferze publicznej. Pełnił funkcję radnego powiatowego oraz zasiadał w radzie miasta. Był współzałożycielem Opolskiej Izby Handlowej, członkiem Okręgowej Rady Kolejowej we Wrocławiu, Centralnego Stowarzyszenia Niemieckich Przemysłowców Przemysłu Płócienniczego, Śląskiego Tekstylnego Związku Zawodowego oraz Zrzeszenia Śląskich Przemysłowców Tekstylnych. W 1895 otrzymał tytuł tajnego radcy handlowego.

28 lutego 1899 został odznaczony Orderem Orła Czerwonego III klasy, a w 1906 otrzymał tytuł honorowego obywatela Prudnika. W 1896 Albert i Abraham Fränklowie oraz Josef Pinkus ufundowali naturalnej wielkości obrazy olejne cesarzy Wilhelma I, Fryderyka III i Wilhelma II, które zostały umieszczone na ścianach sali posiedzeń w budynku prudnickiego magistratu. Wraz z Emanuelem Fränklem ufundował witraże zdobiące okna synagogi w Prudniku. W 1906 wraz z Emanuelem i Albertem Fränklem podarował 200000 marek na budowę Łaźni Miejskiej.

Brał udział w pracach Komitetu Założycielskiego Kuchni Ludowych, która rozpoczęła działanie podczas ostrej zimy, 13 grudnia 1879. Kuchnia miała sprzedawać potrzebującym pożywną zupę z kawałkiem mięsa po 10 fenigów za całą porcję, a jej działalność przyczyniła się do zmniejszenia zachorowalności mieszkańców. W 1899 przekazał pieniądze na nowe łóżka dla szpitala przy klasztorze bonifratrów w Prudniku. W 1906 wsparł częściowo renowację kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła, jak również przekazał datek pieniężny na chorych. Utworzył dwa fundusze stypendialne dla gimnazjum w Prudniku, jeden o wartości 5500 marek, drugi 5175,95 marek. Aktem jego ostatniej woli było przeznaczenie jeszcze 5000 marek dla gimnazjum. Ofiarował gminie Prudnik 10000 marek na fundusz, którego odsetki miały być rozdawane biednym w każdą rocznicę jego śmierci. Przeznaczył również 3000 marek na pomoc potrzebującym, która miała być im przekazana po jego zgonie. Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Prudniku.

Fränklowie i Pinkusowie

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współzałożył Die Offene Handelsgesellschaft S. Fränkel i uczestniczył w jej rozwoju jako współwłaściciel
Fundator obrazów olejnych cesarzy Wilhelm I, Fryderyka III i Wilhelma II oraz witraży do synagogi w Prudniku
Otrzymał tytuł tajnego radcy handlowego (1895) i został honorowym obywatelem Prudnika (1906)
Wspierał Kuchnię Ludową (13 grudnia 1879) i przekazywał darowizny na cele społeczne, w tym szpital i gimnazjum
Podarował 200000 marek na budowę Łaźni Miejskiej (1906)

Ciekawostki

Dom rodzinny Pinkusów w Prudniku był pełen zabytkowych naczyń i dzieł sztuki, wypełniony japońskimi brązami, fajansami i chińskimi naczyniami
Pinkus kolekcjonował śląskie cyny, szkła oraz wyroby złotnicze, a jego dom gościł kardynała Georga von Koppa, ministra von Hammersteina i feldmarszałka Haeselera
W willi na Piastowskiej 26 mieszkał i prowadził działalność, otaczając się licznymi artefaktami i gośćmi ze świata przemysłu

Udostępnij