PERUN: 14 nowych umów na technologie obronne. Polska stawia na innowacje

Przełomowe technologie dla bezpieczeństwa Polski

W warszawskim Muzeum Wojska Polskiego doszło dziś do wydarzenia, które może na lata zdefiniować kierunek modernizacji Sił Zbrojnych RP. Premier Donald Tusk, wraz z wicepremierem i ministrem obrony narodowej Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem oraz ministrem nauki Marcinem Kulaskiem, wziął udział w ceremonii podpisania 14 nowych umów w ramach rządowego programu PERUN. To jeden z najważniejszych instrumentów mających na celu rozwój technologii o znaczeniu militarnym – od sztucznej inteligencji po technologie kosmiczne i cyberbezpieczeństwo.

Jak podkreślił szef rządu, bezpieczeństwo kraju opiera się dziś nie tylko na liczbie żołnierzy czy zakupach gotowego sprzętu z zagranicy, ale przede wszystkim na rodzimych pomysłach i talentach. „Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom” – powiedział Donald Tusk. W jego ocenie program PERUN jest odpowiedzią na wyzwania współczesnego pola walki, które wymaga przewagi technologicznej, a nie tylko przewagi liczebnej.

„Piszemy nową historię polskiego wojska, systemu obrony, historię polskiego bezpieczeństwa w czasach globalnego zamętu, konfliktów zbrojnych – w tym najbardziej dramatycznego z naszego punktu widzenia, a więc napaści rosyjskiej na Ukrainę i wojny toczącej się tuż przy naszej granicy”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Podpisane właśnie dokumenty to efekt ścisłej współpracy między Ministerstwem Obrony Narodowej, Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. Program PERUN od początku swojego istnienia ma łączyć potrzeby armii z potencjałem badawczym polskich uczelni i przedsiębiorstw. Dziś dołączyły do niego kolejne podmioty, które będą pracować nad rozwiązaniami dla lotnictwa, marynarki wojennej, wojsk lądowych oraz cyberprzestrzeni.

Co zyskają żołnierze? Sztuczna inteligencja i ochrona pola walki

Umowy podpisane w ramach PERUN koncentrują się na konkretnych, praktycznych obszarach, które bezpośrednio wpłyną na bezpieczeństwo żołnierzy. Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz wyjaśnił, że chodzi o zdolności operowania na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej. „Implementujemy doświadczenia z Ukrainy i budujemy zdolności we wszystkich obszarach” – zaznaczył.

Wśród priorytetów znalazły się takie dziedziny jak sztuczna inteligencja, autonomizacja systemów bojowych, technologie kosmiczne (w tym satelitarne rozpoznanie i łączność), ochrona żołnierza na polu walki, a także zaawansowane systemy bezzałogowe oraz cyberbezpieczeństwo. Ważnym elementem jest również medycyna pola walki – opracowanie nowych metod ratowania życia w ekstremalnych warunkach to jeden z celów, który może uratować niejedno istnienie podczas misji.

„Te umowy to wielki zastrzyk pomysłów, pieniędzy, energii ludzkiej, talentów w polskie technologie dla polskich firm, instytutów naukowych, polskich naukowców. To jest dla nas niezwykle istotna rzecz”

Władysław Kosiniak-Kamysz, Wicepremier i Minister Obrony Narodowej

Minister nauki Marcin Kulasek podkreślił, że wojsko definiuje swoje potrzeby, a polskie ośrodki badawcze przynoszą konkretne rozwiązania. „Tak wygląda modelowa współpraca, na którą mamy odpowiednie środki – 723 mln złotych” – dodał, wskazując na budżet przeznaczony na dotychczasowe projekty w ramach programu.

Rekordowe nakłady i konkretne liczby

• 14 umów podpisanych jednorazowo podczas dzisiejszej ceremonii – o łącznej wartości ponad 364 mln zł.
• Łącznie od początku realizacji programu PERUN podpisano już 29 umów, których wartość sięga 753 mln zł.
• Z tej kwoty aż 723 mln zł pochodzi z bezpośredniego dofinansowania z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
• Polska przeznacza na obronność około 5% PKB (według premiera nawet 7% budżetu państwa) – to jeden z najwyższych wskaźników w NATO.

Wiceminister obrony Cezary Tomczyk zwrócił uwagę, że choć kupno gotowego sprzętu od sojuszników jest łatwe, to prawdziwą siłą są własne innowacje. „Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto” – stwierdził. Każda umowa w ramach PERUN, jego zdaniem, przybliża Polskę do statusu kraju, który potrafi samodzielnie zadbać o swoje bezpieczeństwo.

„Każda ta umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę”

Cezary Tomczyk, Wiceminister Obrony Narodowej

Równolegle do programu PERUN Polska buduje silne sojusze w ramach NATO i UE. Szef rządu przypomniał o gigantycznym wsparciu z europejskich środków (jak program SAFE) oraz o współpracy z państwami regionu Morza Bałtyckiego. „Niech to będzie lekcja dla wszystkich tych, którzy uważają, że konflikt, chaos i przemoc to sposób na życie. Niech zrozumieją, że tylko wspólna, cierpliwa i konsekwentna praca może przynieść dobre efekty” – apelował premier.

Co to oznacza dla mieszkańców Nysy i Opolszczyzny?

Choć program PERUN ma charakter ogólnokrajowy, jego skutki odczują także lokalne społeczności. Dla mieszkańców Nysy i całego województwa opolskiego rozwój technologii obronnych to przede wszystkim szansa na nowe miejsca pracy w sektorze B+R. Opolskie uczelnie – w tym Politechnika Opolska – oraz firmy z regionu mogą ubiegać się o granty i kontrakty w ramach kolejnych naborów programu. Już teraz w okolicy funkcjonują przedsiębiorstwa specjalizujące się w elektronice, cyberbezpieczeństwie i systemach bezzałogowych, które mogą zostać partnerami NCBiR.

Ponadto silniejsza armia to realne bezpieczeństwo dla mieszkańców Nysy, zwłaszcza w kontekście bliskości granicy z Czechami i szlaków komunikacyjnych łączących południe Polski z resztą kraju. Inwestycje w ochronę cyberprzestrzeni i rozwój nowoczesnej logistyki wojskowej mogą także przełożyć się na modernizację infrastruktury lokalnej – od dróg po sieci teleinformatyczne. Jak podkreślają eksperci, każda złotówka wydana na krajowe technologie obronne krąży w polskiej gospodarce, wspierając małe i średnie firmy, a te często mają swoje siedziby właśnie w mniejszych miastach, takich jak Nysa.

Zdaniem premiera, Polska ma już dziś najsilniejszą pozycję w regionie pod względem wydatków na obronność. „Wydajemy 5%, a tak naprawdę 7% z budżetu państwa na naszą obronność. Mamy też gigantyczne wsparcie ze środków europejskich, np. SAFE. Budujemy nową historię poprzez sojusze, o których niedawno nikomu się nie śniło” – dodał Donald Tusk. Dla nysan oznacza to, że ich bezpieczeństwo nie jest pozostawione przypadkowi, ale budowane w oparciu o konkretne, mierzalne inwestycje i ogólnopolski wysiłek naukowo-przemysłowy.

Podsumowując, program PERUN to nie tylko zestaw umów i cyfry w budżecie. To realny plan, który – jeśli zostanie konsekwentnie zrealizowany – może sprawić, że Polska stanie się nie tylko importerem, ale przede wszystkim twórcą zaawansowanych technologii obronnych. A dla mieszkańców Nysy i Opolszczyzny to dodatkowy argument, by wierzyć, że region ma realny wpływ na wzmacnianie całego kraju.