Premier Tusk w Wieluniu: Szkoły mają uczyć wrażliwości i reagowania na przemoc
Inauguracja roku szkolnego w cieniu historycznej rocznicy
W poniedziałek 1 września 2026 r. w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu odbyła się uroczysta inauguracja roku szkolnego 2026/27, w której udział wziął Prezes Rady Ministrów Donald Tusk. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to właśnie Wieluń, jako pierwsze miasto w Polsce, został zbombardowany przez niemieckie siły powietrzne o świcie 1 września 1939 r., co uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej.
Premier, zanim dotarł do szkoły, zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z dwojgiem świadków tamtych wydarzeń – Panią Anielą i Panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci pamiętają naloty na miasto. W swoim wystąpieniu do uczniów i nauczycieli podkreślił, że pamięć o wojnie powinna być dla młodego pokolenia moralnym kompasem, a nie tylko suchą datą w podręczniku.
Nienawiść i pogarda prowadzą do zła – apel do młodzieży
Szef rządu zwrócił się bezpośrednio do uczniów, przypominając, że to od ich codziennych postaw zależy, czy Polska pozostanie krajem bezpiecznym i wolnym. Wskazał, że nienawiść, pogarda, przemoc i agresja – również ta słowna, obecna w szkolnych korytarzach – są zalążkiem większych tragedii. Dlatego tak ważne jest, aby młodzi ludzie reagowali na przemoc i nie pozostawali obojętni na krzywdę innych.
„Dzisiaj, 1 września, w każdej polskiej szkole powinniśmy pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą wyłącznie do zła. To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zaapelował także o wzajemny szacunek i respektowanie odmiennych opinii, nawet wtedy, gdy dochodzi do sporów. Zachęcał uczniów do odważnego wyrażania własnego zdania, ale bez przekraczania granic godności drugiego człowieka. Podkreślił, że kłótnia z nauczycielem w obronie swoich racji jest dopuszczalna, o ile towarzyszy jej kultura i szacunek.
Wojna jako przestroga – lekcja, która nie może zostać zapomniana
Premier przypomniał, że atak na Wieluń pochłonął życie co najmniej 1200 osób, a centrum miasta zostało zniszczone w 90 procentach. Zwrócił uwagę, że choć spór o to, gdzie dokładnie zaczęła się wojna – w Wieluniu czy na Westerplatte – jest drugorzędny, to najważniejsze jest, aby pamięć o tym, co doprowadziło do katastrofy, była pielęgnowana wszędzie na świecie.
„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Zdaniem premiera, znajomość historii nie wystarczy – konieczna jest refleksja nad jej znaczeniem. Dopiero wtedy młode pokolenia będą potrafiły odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim przerodzą się w tragedię. W tym kontekście kluczowa jest rola szkoły, która powinna uczyć nie tylko faktów, ale także wrażliwości społecznej i odpowiedzialności za wspólnotę.
Coraz więcej przemocy w szkołach – wyzwanie dla całego systemu
W trakcie wystąpienia premier odniósł się do narastającego problemu agresji w polskich szkołach, w tym incydentów o podłożu narodowościowym. Zaznaczył, że młode pokolenie nie doświadcza już dramatów wojennych, ale to nie zwalnia go z odpowiedzialności za budowanie bezpiecznej i otwartej Polski. Wskazał, że codzienne wybory – pomoc słabszym, reagowanie na przemoc, szacunek dla odmienności – są fundamentem wychowania obywatelskiego.
„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Eksperci od dawna alarmują, że skala przemocy rówieśniczej w Polsce rośnie, a pandemia i izolacja społeczna dodatkowo pogłębiły problem. W wielu szkołach brakuje psychologów i pedagogów, którzy mogliby na bieżąco reagować na trudne sytuacje. Władze centralne deklarują zwiększenie nakładów na wsparcie psychologiczne, ale – jak podkreśla się w środowiskach nauczycielskich – kluczowa jest zmiana postaw samych uczniów i rodziców.
Co ta inauguracja oznacza dla mieszkańców Nysy?
Chociaż uroczystość odbyła się w Wieluniu, przesłanie premiera ma bezpośrednie przełożenie na codzienność w Nysie i całym regionie opolskim. W naszych szkołach, podobnie jak w całej Polsce, nauczyciele coraz częściej spotykają się z agresją werbalną, cyberprzemocą czy wykluczeniem ze względu na pochodzenie czy poglądy. Władze samorządowe Nysy od lat podejmują działania profilaktyczne – w miejskich placówkach realizowane są programy antyprzemocowe, a pedagodzy szkolni przechodzą dodatkowe szkolenia z mediacji rówieśniczej.
Dla uczniów nyskich szkół ponadpodstawowych, takich jak Zespół Szkół i Placówek Oświatowych czy Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej, apel premiera może być impulsem do włączenia się w lokalne inicjatywy wolontariackie – na przykład pomoc w świetlicach środowiskowych, które opiekują się dziećmi z rodzin w trudnej sytuacji. To właśnie takie działania, podejmowane oddolnie, budują odporność społeczeństwa na nienawiść i obojętność.
Liczby i fakty, które warto zapamiętać
- 1 września 1939 r. – niemiecki nalot na Wieluń, który zabił co najmniej 1200 osób i zniszczył 90% centrum miasta.
- 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu z udziałem premiera Donalda Tuska.
- 87 lat – tyle minęło od wybuchu II wojny światowej, co podkreśla wagę pamięci historycznej dla kolejnych pokoleń.
Premier zakończył wizytę w Wieluniu rozmową z uczniami i nauczycielami, a następnie udał się do Warszawy, gdzie kontynuował obowiązki szefa rządu. Inauguracja w Wieluniu pozostanie jednak ważnym symbolem – przypomnieniem, że edukacja to nie tylko przekazywanie wiedzy, ale przede wszystkim kształtowanie charakterów i postaw obywatelskich.