Polska kupi 3 okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach rusza finałem

W Gdyni zapadła decyzja o zakupie trzech okrętów podwodnych

Polska sfinalizowała kolejny etap programu Orka i podpisała umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Do ogłoszenia doszło w Gdyni, czyli w symbolicznym miejscu dla polskich sił morskich, podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych. To właśnie tam obie strony zamknęły jeden z najważniejszych procesów modernizacyjnych w historii naszej floty. Wraz z kontraktem podpisano też szereg innych dokumentów, które mają poszerzyć współpracę Warszawy i Sztokholmu.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Premier

Rząd podkreśla, że chodzi o najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. Program Orka przez lata pozostawał niezrealizowany, mimo że potrzeba odbudowy i wzmocnienia zdolności podwodnych była w Polsce od dawna wskazywana jako jeden z kluczowych braków obronnych. Teraz projekt wszedł w etap, który ma przełożyć się na realne wzmocnienie bezpieczeństwa państwa, zwłaszcza w regionie Morza Bałtyckiego. Dla sił zbrojnych oznacza to nie tylko zakup sprzętu, ale też odbudowę kompetencji i rozwój zdolności operacyjnych na morzu.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Premier

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Wartość przedsięwzięcia szwedzka strona określiła na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni podczas polsko-szwedzkiego spotkania międzyrządowego.
• Obecne rozmowy prowadzono w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Nowe partnerstwo Polski i Szwecji ma wymiar wojskowy, polityczny i przemysłowy

Podpisane porozumienia nie ograniczają się do samego zakupu okrętów. Warszawa i Sztokholm ogłosiły wejście w nowy etap strategicznego partnerstwa, opartego na zaufaniu i wspólnym podejściu do bezpieczeństwa regionu. W praktyce oznacza to zacieśnienie współpracy politycznej, wojskowej oraz przemysłowej. Jednym z jej filarów ma być Pakt dla Morza Bałtyckiego, który obie strony przedstawiają jako odpowiedź na rosnące napięcia i zagrożenia w regionie.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

Znaczenie tej współpracy wykracza poza relacje dwustronne. Polska i Szwecja deklarują, że chcą wspólnie budować bezpieczeństwo Morza Bałtyckiego i ograniczać zagrożenia związane z aktywnością rosyjskiej floty cieni, prowokacjami oraz ryzykiem militarnym. To ważny sygnał także w szerszym kontekście europejskim i natowskim, zwłaszcza po przystąpieniu Szwecji do NATO. Oba państwa uznają, że region północnej Europy wymaga dziś stałej współpracy i szybkiego wzmacniania zdolności obronnych.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Premier

W tle rozmów znajduje się także wspólna ocena zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy i zgodność stanowisk wobec dalszego wsparcia Ukrainy zaatakowanej przez Rosję. Dla Polski i Szwecji Bałtyk ma być obszarem pokoju i bezpieczeństwa, a nie przestrzenią napięcia. To właśnie dlatego obie stolice akcentują potrzebę budowy nowej architektury bezpieczeństwa dla tego akwenu i dla całego NATO. W praktyce chodzi zarówno o obecność wojskową, jak i o współdziałanie przemysłu obronnego oraz koordynację polityczną.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Program Orka ma napędzić też przemysł obronny po obu stronach Bałtyku

Zakup trzech okrętów A26 został przedstawiony jako element szerszej współpracy przemysłowej, a nie jednorazowa transakcja. Rząd zapowiada, że program Orka ma otworzyć długofalowe relacje między polskim i szwedzkim sektorem zbrojeniowym. To istotne, bo rozwój krajowego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów państwa. Współpraca ze Szwecją ma więc dotyczyć nie tylko sprzętu, ale też technologii, produkcji i budowy trwałych zdolności po polskiej stronie.

Jednocześnie obie strony wskazały, że partnerstwo ma charakter wzajemny. Polska pozyskuje okręty podwodne, a Szwecja ma otrzymać okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Taki układ ma pokazywać, że relacja nie opiera się na prostym modelu kupujący-sprzedający, lecz na równorzędnej współpracy przynoszącej korzyści obu przemysłom. Dla obywateli oznacza to, że wydatki na obronność mają być powiązane także z rozwojem kompetencji i produkcji, a nie tylko z importem gotowego uzbrojenia.

Konsultacje przeprowadzono w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W spotkaniu uczestniczyli nie tylko szefowie rządów, ale też ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Taki skład pokazuje, że rozmowy dotyczyły znacznie szerszego zakresu niż sama obronność. Partnerstwo ma obejmować wiele obszarów funkcjonowania państw, od bezpieczeństwa po współpracę instytucjonalną i przemysłową.

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Premier

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

W wymiarze politycznym to kolejny sygnał, że bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego staje się jednym z najważniejszych tematów współpracy północno-wschodniej części Europy. Wspólne zakupy, wymiana sprzętu i budowa nowych kanałów współpracy mają wzmacniać odporność państw regionu na presję zewnętrzną. Dla Polski podpisanie umowy na A26 kończy wieloletni okres oczekiwania i otwiera nowy etap modernizacji marynarki. Dla Szwecji to z kolei potwierdzenie, że po wejściu do NATO jej rola w systemie bezpieczeństwa Bałtyku wyraźnie rośnie.